Polislerin Nüfusa Kayıtlı Olduğu İle Ataması ve %20 Kota Uygulaması
2025 yılında Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle polis memurlarının nüfusuna kayıtlı oldukları büyükşehir belediyesi bulunan illere atanmasına önemli bir sınırlama getirilmiştir. %20 kota olarak bilinen bu düzenleme, uygulamada ciddi mağduriyetlere yol açmakta ve atama iptali davalarının yeni bir kaynağını oluşturmaktadır.
%20 Kota Nedir?
Yapılan düzenlemeye göre bir ilde görev yapan personelin, o ilin nüfusuna kayıtlı olanlardan oluşan kısmı, o ildeki toplam personel sayısının %20'sini aşamayacaktır. Bu oran aşıldığında, nüfusa kayıtlı olduğu ile atanmak isteyen polis memurlarının talepleri otomatik olarak reddedilmekte ya da genel atamada bu yönde tercih yapılması mümkün olamamaktadır.
Düzenleme yalnızca büyükşehir belediyesi bulunan illeri kapsamaktadır. Nüfusa kayıtlı olunan il büyükşehir belediyesi statüsünde değilse kota uygulaması devreye girmemektedir.
Uygulamada Ortaya Çıkan Sorunlar
%20 kotasının aşılmış olduğu illerde, o ile nüfusa kayıtlı personelin ataması fiilen imkânsız hale gelmektedir. Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirler söz konusu olduğunda kota doluluk oranları yüksek seyretmekte; bu illere atanmak isteyen polis memurları hak kayıplarıyla karşılaşmaktadır.
Bunun yanı sıra kota hesaplamalarının idarece şeffaf biçimde paylaşılmaması, personelin hangi ilde ne kadar doluluk oranı bulunduğunu öğrenmesini güçleştirmektedir.
Kota Gerekçesiyle Reddedilen Atama Taleplerinde Hukuki Yol
Nüfusa kayıtlı olduğu ile atanma talebi kota gerekçesiyle reddedilen personel, bu ret işlemini idari yargıya taşıyabilir. Burada sorgulanması gereken başlıca hususlar şunlardır: Kota oranının gerçekten aşılıp aşılmadığı, hesaplama yönteminin mevzuata uygun olup olmadığı ve ret işleminin yeterli gerekçe içerip içermediği.
İdarenin ret kararında kota hesabını açıkça ortaya koymaması ve dayandığı verileri göstermemesi, işlemin şekil ve sebep unsurları bakımından hukuka aykırılığına zemin hazırlayabilmektedir.
Ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açılmalıdır. Sürenin korunması açısından, talebin zımni rette uğraması ihtimaline karşı da dikkatli takip yapılması gerekmektedir.
Sonuç
%20 kota uygulaması, nüfusa kayıtlı ile atanma hakkını fiilen daraltan yeni bir düzenlemedir. Bu uygulamanın hukuka uygunluğu ve uygulanma biçimi yargı denetimine açık olmakla birlikte, dava açma sürelerinin kısa tutulduğu göz önünde bulundurulduğunda ret kararı tebliğ edilir edilmez harekete geçilmesi büyük önem taşımaktadır.